PC chạy chậm, giật lag: kiểm tra gì trước, cách xử lý?

Vì sao PC ngày càng chậm, giật lag?

Máy mới lắp chạy nhanh, dùng vài năm lại ì ạch là chuyện thường. Nguyên nhân tích tụ dần theo thời gian sử dụng.

• Ổ cứng HDD cơ đời cũ, tốc độ đọc ghi chậm hơn nhiều lần so với SSD
• RAM ít (4GB) không đủ cho Windows và trình duyệt hiện nay
• Quá nhiều phần mềm tự chạy khi khởi động
• Virus, phần mềm quảng cáo chạy ngầm ngốn tài nguyên
• Ổ cứng đầy, còn dưới 10% dung lượng trống
• Máy nóng, bám bụi khiến CPU tự giảm xung để hạ nhiệt

Những việc bạn nên kiểm tra trước

Nhiều trường hợp máy nhanh lại chỉ nhờ vài thao tác dọn dẹp, chưa cần thay linh kiện.

• Mở Task Manager, tắt bớt phần mềm ở tab Startup
• Gỡ các phần mềm không dùng và thanh công cụ lạ trên trình duyệt
• Quét virus bằng Windows Defender hoặc phần mềm uy tín
• Xóa file rác, dọn ổ đĩa, giữ ổ C còn trống ít nhất 15-20%
• Kiểm tra trong Task Manager xem ổ đĩa, RAM hay CPU đang bị chiếm cao

Khi nào nên nâng cấp phần cứng?

Nếu đã dọn dẹp mà máy vẫn chậm, đặc biệt là chậm khi mở máy và mở ứng dụng, thì gần như chắc chắn nút thắt nằm ở ổ cứng.

Nâng cấp lên SSD giúp thời gian khởi động từ vài phút xuống còn chục giây, mở phần mềm nhanh hẳn. Nếu RAM chỉ 4GB thì nâng lên 8GB kết hợp SSD là combo đáng tiền nhất cho máy văn phòng, học tập.

Chi phí tham khảo

Nâng SSD và RAM có chi phí tùy dung lượng và loại linh kiện, nhưng nhìn chung là khoản đầu tư nhẹ so với việc thay cả bộ máy mới. Vệ sinh, cài lại Windows chi phí thấp.

Bạn nên mang máy ra để thợ kiểm tra tình trạng ổ cứng thực tế (có thể ổ đang lỗi bad sector) rồi tư vấn phương án hợp túi tiền, tránh nâng cấp thừa.